Tiêu Chuẩn Quốc Tế
JCI & RTAC
Cố vấn chuyên môn
BSNT. BS. CKI Lâm Thị Ngọc Thảo
Trữ trứng (đông lạnh noãn) là một phương pháp bảo tồn khả năng sinh sản, giúp phụ nữ lưu giữ noãn ở thời điểm hiện tại để có thể sử dụng trong tương lai. Khi tìm hiểu phương pháp này, nhiều chị em thường băn khoăn: Một chu kỳ trữ trứng mất bao lâu? Có cần nằm viện không? Quá trình điều trị có ảnh hưởng đến công việc và sinh hoạt hằng ngày?
Thông thường, giai đoạn từ khi bắt đầu kích thích buồng trứng đến khi chọc hút noãn kéo dài khoảng hai tuần, tùy phác đồ và đáp ứng của mỗi người. Nếu tính cả thời gian thăm khám, xét nghiệm và chuẩn bị, toàn bộ quá trình có thể cần khoảng 2–3 tuần hoặc lâu hơn. Sau chọc hút, các noãn trưởng thành đủ điều kiện sẽ được trữ đông tại phòng Lab hỗ trợ sinh sản.
1. Trữ trứng là gì? Khi nào nên cân nhắc?
Trữ trứng là kỹ thuật thu nhận noãn từ buồng trứng và bảo quản ở nhiệt độ cực thấp để sử dụng trong điều trị hỗ trợ sinh sản khi có nhu cầu. Hiện nay, kỹ thuật thủy tinh hóa (vitrification) được sử dụng phổ biến, giúp hạn chế hình thành các tinh thể băng có thể gây tổn thương tế bào.
Trữ trứng có thể được cân nhắc trong những trường hợp như:
- Phụ nữ chưa có kế hoạch mang thai ở hiện tại nhưng mong muốn lưu giữ noãn để có thêm cơ hội sinh con trong tương lai.
- Người sắp điều trị bằng các phương pháp có nguy cơ ảnh hưởng đến chức năng buồng trứng, như một số phác đồ hóa trị hoặc xạ trị vùng chậu.
- Người mắc bệnh lý hoặc cần phẫu thuật có nguy cơ làm giảm dự trữ buồng trứng, sau khi được bác sĩ đánh giá và tư vấn.
Tuy nhiên, trữ trứng không bảo đảm có thai hoặc sinh con trong tương lai. Khả năng thành công phụ thuộc vào nhiều yếu tố, đặc biệt là tuổi khi trữ trứng, số lượng noãn trưởng thành được lưu trữ, khả năng sống sau rã đông, quá trình thụ tinh và phát triển phôi.
2. Một chu kỳ trữ trứng gồm những giai đoạn nào?
Quá trình trữ trứng thường gồm ba giai đoạn chính: thăm khám và đánh giá ban đầu; kích thích buồng trứng; chọc hút noãn và trữ đông.
Giai đoạn 1: Thăm khám và đánh giá ban đầu
Trước khi bắt đầu, bác sĩ sẽ khai thác tiền sử bệnh, đánh giá sức khỏe và tư vấn dựa trên kế hoạch sinh con của từng người. Các kiểm tra có thể bao gồm:
- Siêu âm phụ khoa để đánh giá tử cung, buồng trứng và đếm số nang noãn thứ cấp trên siêu âm (AFC).
- Xét nghiệm AMH để hỗ trợ đánh giá dự trữ buồng trứng và dự đoán đáp ứng với thuốc kích thích.
- Xét nghiệm nội tiết sinh sản khi cần thiết.
- Xét nghiệm sàng lọc bệnh truyền nhiễm và các kiểm tra trước thủ thuật, trước gây mê theo chỉ định.
Dựa trên kết quả, bác sĩ sẽ tư vấn về số lượng noãn dự kiến có thể thu nhận, lựa chọn phác đồ và thời điểm bắt đầu phù hợp. Thời gian hoàn tất bước này tùy thuộc vào các xét nghiệm cần thực hiện và tình trạng sức khỏe của mỗi người.
Với trường hợp cần bảo tồn khả năng sinh sản trước điều trị ung thư, bác sĩ hỗ trợ sinh sản sẽ phối hợp với bác sĩ điều trị để lựa chọn thời điểm phù hợp. Khi có chỉ định, việc kích thích buồng trứng có thể bắt đầu ở các thời điểm khác nhau của chu kỳ kinh, không nhất thiết phải chờ kỳ kinh tiếp theo.
Giai đoạn 2: Kích thích buồng trứng
Trong chu kỳ tự nhiên, thường chỉ có một nang noãn phát triển vượt trội và phóng noãn. Khi trữ trứng, bác sĩ sử dụng thuốc để giúp nhiều nang noãn phát triển trong cùng một đợt điều trị.
Thời gian kích thích buồng trứng thường khoảng 10–12 ngày, nhưng có thể ngắn hoặc dài hơn tùy đáp ứng. Trong giai đoạn này, người thực hiện cần tiêm thuốc và tái khám đúng lịch để bác sĩ theo dõi nang noãn bằng siêu âm, kết hợp xét nghiệm nội tiết khi cần.
Kết quả theo dõi giúp bác sĩ điều chỉnh thuốc, xác định thời điểm tiêm thuốc trưởng thành noãn và áp dụng các biện pháp giảm nguy cơ quá kích buồng trứng. Liều thuốc và lịch điều trị được cá thể hóa, không giống nhau ở tất cả mọi người.
Giai đoạn 3: Chọc hút noãn và trữ đông
Khi các nang noãn phát triển phù hợp, bác sĩ sẽ chỉ định tiêm thuốc giúp noãn hoàn tất quá trình trưởng thành. Chọc hút noãn thường được thực hiện khoảng 34–36 giờ sau mũi tiêm này. Việc tiêm đúng giờ rất quan trọng, vì vậy cần tuân thủ chính xác hướng dẫn của cơ sở điều trị.
Thủ thuật được thực hiện bằng kim chọc hút qua đường âm đạo dưới hướng dẫn siêu âm để thu nhận dịch nang và tìm noãn. Thời gian thường khoảng 15–30 phút, tùy số nang và tình trạng cụ thể. Người thực hiện được an thần hoặc gây mê phù hợp và theo dõi sau thủ thuật.
Tại phòng Lab, chuyên viên phôi học sẽ tìm noãn, đánh giá độ trưởng thành và tiến hành trữ đông các noãn trưởng thành đủ điều kiện.
Phần lớn trường hợp có thể ra về trong ngày, sau khi hồi tỉnh và được bác sĩ đánh giá đủ điều kiện. Những trường hợp cần theo dõi thêm sẽ được hướng dẫn riêng.
3. Có cần nghỉ làm trong suốt thời gian trữ trứng không?
Trong giai đoạn kích thích buồng trứng, nhiều người vẫn có thể làm việc và sinh hoạt thường ngày nếu sức khỏe cho phép. Tuy nhiên, cần chủ động sắp xếp thời gian tiêm thuốc và tái khám theo lịch hẹn.
Khi buồng trứng tăng kích thước, chị em có thể cảm thấy căng tức bụng dưới, đầy bụng hoặc khó chịu nhẹ. Nên hạn chế vận động mạnh, mang vác nặng và các hoạt động có nguy cơ va chạm vùng bụng theo hướng dẫn của bác sĩ.
Vào ngày chọc hút noãn, nên sắp xếp nghỉ làm và có người thân đưa đón. Sau an thần hoặc gây mê, không tự lái xe hoặc vận hành máy móc trong ít nhất 24 giờ; đồng thời tuân thủ hướng dẫn của cơ sở điều trị về nghỉ ngơi, ăn uống và dùng thuốc.
Sau thời gian nghỉ ngơi được hướng dẫn, chị em có thể trở lại công việc nhẹ nhàng khi thấy khỏe. Những người còn đau, mệt hoặc có nguy cơ biến chứng có thể cần nghỉ lâu hơn.
Nếu xuất hiện đau bụng tăng dần, bụng chướng nhiều, khó thở, nôn ói kéo dài, tiểu ít, sốt, choáng hoặc ra máu âm đạo nhiều, cần liên hệ ngay với cơ sở điều trị hoặc đến cơ sở y tế để được đánh giá.
4. Một chu kỳ trữ trứng có thể thu được bao nhiêu noãn?
Không có một số lượng noãn cố định cho tất cả mọi người. Kết quả thu nhận phụ thuộc vào tuổi, dự trữ buồng trứng, số nang noãn nhỏ trên siêu âm, đáp ứng với thuốc và các yếu tố liên quan đến quá trình điều trị.
Cần phân biệt ba con số: số nang noãn trên siêu âm, số noãn thu nhận và số noãn trưởng thành được trữ đông. Không phải mỗi nang đều thu được noãn, và không phải tất cả noãn thu nhận đều trưởng thành, đủ điều kiện trữ đông.
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể tư vấn thực hiện thêm chu kỳ để tích lũy noãn. Quyết định này dựa trên tuổi, kết quả chu kỳ trước, mục tiêu sinh con, sức khỏe và điều kiện cá nhân; không có một số noãn nào bảo đảm chắc chắn sẽ có con.
5. Trứng sau khi trữ đông có thể bảo quản trong bao lâu?
Noãn được lưu trữ trong hệ thống chuyên dụng ở nhiệt độ cực thấp, thường sử dụng nitơ lỏng ở khoảng −196°C. Khi điều kiện bảo quản được duy trì đúng tiêu chuẩn, noãn có thể được lưu giữ trong nhiều năm.
Thời gian lưu trữ cụ thể cần được trao đổi với cơ sở hỗ trợ sinh sản theo quy định áp dụng và thỏa thuận lưu trữ. Chị em cũng nên tìm hiểu trước về phí duy trì, thủ tục gia hạn và việc xử lý noãn khi không còn nhu cầu sử dụng.
Khi có nhu cầu sinh con, noãn sẽ được rã đông, đánh giá khả năng sống và thường được thụ tinh bằng kỹ thuật tiêm tinh trùng vào bào tương noãn (ICSI). Phôi tạo thành sẽ được nuôi cấy và chuyển vào buồng tử cung khi phù hợp.
Không phải tất cả noãn đều sống sau rã đông, thụ tinh hoặc phát triển thành phôi có khả năng làm tổ. Vì vậy, cần được tư vấn về cả khả năng thành công lẫn những giới hạn của phương pháp trước khi quyết định.
6. Trữ trứng ở độ tuổi nào là phù hợp?
Tuổi tại thời điểm trữ trứng là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến khả năng thành công trong tương lai. Theo tuổi, số lượng và chất lượng noãn có xu hướng giảm; nhìn chung, trữ trứng khi còn trẻ có kết quả thuận lợi hơn so với khi tuổi đã cao.
Tuy nhiên, không có một độ tuổi tối ưu duy nhất cho tất cả mọi người. Việc lựa chọn thời điểm cần cân nhắc tuổi hiện tại, kế hoạch sinh con, tiền sử bệnh, dự trữ buồng trứng, lợi ích dự kiến và chi phí điều trị.
AMH và AFC giúp dự đoán đáp ứng với thuốc và số lượng noãn có thể thu nhận, nhưng không trực tiếp đo chất lượng noãn và không thể dùng riêng lẻ để dự đoán khả năng sinh con.
Bên cạnh đó, trữ trứng không loại bỏ các nguy cơ thai kỳ liên quan đến tuổi khi mang thai. Khi dự định sử dụng noãn, người phụ nữ vẫn cần được đánh giá sức khỏe và tư vấn trước mang thai.
7. Cần chuẩn bị gì trước khi bắt đầu?
Để chủ động hơn trong quá trình trữ trứng, chị em nên:
- Thăm khám và trao đổi rõ mục tiêu: Cung cấp tiền sử bệnh, phẫu thuật, thuốc và thực phẩm bổ sung đang dùng; trao đổi về kế hoạch sinh con và mong muốn cá nhân.
- Sắp xếp thời gian linh hoạt: Dự trù khoảng hai tuần từ khi bắt đầu kích thích buồng trứng đến chọc hút noãn, đồng thời tính thêm thời gian thăm khám, chuẩn bị và hồi phục. Lịch có thể thay đổi theo đáp ứng điều trị.
- Duy trì thói quen sinh hoạt lành mạnh: Ăn uống cân đối, ngủ đủ giấc, hạn chế rượu bia, không hút thuốc lá và không tự ý dùng thuốc hoặc thực phẩm bổ sung nhằm “tăng chất lượng trứng”.
- Tuân thủ hướng dẫn điều trị: Tiêm thuốc đúng liều, đúng giờ, tái khám theo hẹn và liên hệ cơ sở điều trị nếu có thắc mắc hoặc biểu hiện bất thường.
- Tìm hiểu đầy đủ chi phí: Bao gồm thuốc, xét nghiệm, chọc hút noãn, gây mê, trữ đông, phí lưu trữ định kỳ và chi phí rã đông, thụ tinh, nuôi cấy phôi, chuyển phôi trong tương lai.
Trước ngày chọc hút, cần thực hiện đúng hướng dẫn nhịn ăn, nhịn uống và các yêu cầu chuẩn bị của bác sĩ gây mê.
8. Chủ động bảo tồn khả năng sinh sản cùng IVF Phương Châu
Trữ trứng mang đến thêm một lựa chọn cho phụ nữ trong kế hoạch sinh con. Để đưa ra quyết định phù hợp, mỗi người cần được tư vấn dựa trên sức khỏe, tuổi, khả năng đáp ứng điều trị và mong muốn cá nhân.
Tại IVF Phương Châu, bác sĩ và chuyên viên phôi học phối hợp trong các bước đánh giá, kích thích buồng trứng, thu nhận noãn, trữ đông và bảo quản. Kế hoạch điều trị được xây dựng phù hợp với từng trường hợp.
Nếu đang cân nhắc trữ trứng, chị em có thể chủ động thăm khám để được tư vấn về thời điểm thực hiện, thời gian điều trị và khả năng thu nhận noãn dự kiến.
Thông tin liên hệ IVF Phương Châu
Hotline: 0939 123 242
Địa chỉ: Lầu 1 – BVQT Phương Châu, số 300 Nguyễn Văn Cừ (nối dài), Tân An, Cần Thơ
Đăng ký khám: https://forms.gle/QXPmj6TVqD22eJU78
Zalo: https://zalo.me/3151939064448063345
Fanpage: https://www.facebook.com/ivfphuongchau
TikTok: https://www.tiktok.com/@ivfphuongchau/
Tổng đài BVQT Phương Châu (24/24): 1900 54 54 66
