Tiêu Chuẩn Quốc Tế
JCI & RTAC
Cố vấn chuyên môn
ThS. Diệp Văn Minh, Trưởng Lab, IVF Phương Châu
Sau chọc hút noãn, ba mẹ bước vào một trong những khoảng thời gian nhiều cảm xúc nhất của hành trình IVF: chờ tin phôi.
Có bao nhiêu noãn thụ tinh? Phôi hôm nay phát triển thế nào? Đến ngày 5 sẽ có bao nhiêu phôi nang?
Ở bên ngoài Lab IVF, ba mẹ chỉ có thể chờ đợi những thông tin được cập nhật theo từng cột mốc. Nhưng phía sau cánh cửa Lab, phôi đang trải qua những thay đổi liên tục từng ngày: từ một noãn kết hợp với tinh trùng đi đến sự thụ tinh, phôi bắt đầu phân chia thành nhiều tế bào và từng bước phát triển đến giai đoạn phôi nang.
Vậy trong khoảng 5 ngày đầu tiên ấy, phôi của ba mẹ đang trải qua những gì?
Ngày 0: Khi noãn và tinh trùng gặp nhau
Hành trình trong Lab bắt đầu ngay sau khi người vợ thực hiện chọc hút noãn.
Các noãn thu nhận được chuyển đến phòng Lab để các chuyên viên phôi học đánh giá và chuẩn bị cho quá trình thụ tinh. Mẫu tinh trùng của người chồng cũng được xử lý, lựa chọn theo các tiêu chí chuyên môn phù hợp.
Tùy vào từng trường hợp và chỉ định, quá trình thụ tinh có thể được thực hiện bằng phương pháp IVF cổ điển (C-IVF) hoặc kỹ thuật tiêm tinh trùng vào bào tương noãn (ICSI).
Với ICSI, một tinh trùng được lựa chọn sẽ được tiêm trực tiếp vào bào tương của noãn trưởng thành nhằm hỗ trợ quá trình thụ tinh.
Sau đó, các noãn được đưa vào hệ thống nuôi cấy với những điều kiện môi trường phù hợp và bắt đầu một chặng đường mới.
Với ba mẹ, ngày chọc hút có thể đã kết thúc sau khi trở về phòng nghỉ.
Nhưng trong Lab IVF, hành trình của noãn và tinh trùng chỉ vừa bắt đầu.
Ngày 1: Kiểm tra dấu hiệu thụ tinh
Khoảng 16–18 giờ sau IVF/ICSI, các chuyên viên phôi học sẽ kiểm tra thụ tinh để có thể xác định được rằng noãn đã thụ tinh bình thường.
Một trong những dấu hiệu quan trọng thường được ghi nhận là sự xuất hiện của hai tiền nhân – một có nguồn gốc từ noãn và một có nguồn gốc từ tinh trùng.
Đây là một cột mốc quan trọng, nhưng ba mẹ cũng cần hiểu rằng số noãn chọc hút được, số noãn trưởng thành và số noãn thụ tinh bình thường không nhất thiết giống nhau.
Ví dụ, nếu thu được một số lượng noãn nhất định, không có nghĩa tất cả noãn đều trưởng thành và tất cả đều có thể thụ tinh.
Đó là quá trình chọn lọc sinh học tự nhiên diễn ra xuyên suốt hành trình phát triển của phôi.
Vì vậy, nếu số lượng ở từng giai đoạn có thay đổi, ba mẹ không nên vội cho rằng đã có điều gì đó “không ổn”. Bác sĩ và chuyên viên phôi học sẽ đánh giá kết quả dựa trên tình trạng cụ thể của từng chu kỳ điều trị.
Ngày 2: Phôi bắt đầu những lần phân chia đầu tiên
Sau khi thụ tinh, hợp tử bắt đầu bước vào quá trình phân chia tế bào.
Từ một tế bào ban đầu, phôi có thể phát triển thành 2 tế bào, rồi tiếp tục phân chia thành nhiều tế bào hơn.
Trong giai đoạn này, chuyên viên phôi học theo dõi những đặc điểm liên quan đến quá trình phát triển của phôi theo các tiêu chí chuyên môn.
Một điều quan trọng cần hiểu là phôi không phát triển giống nhau hoàn toàn.
Ngay cả những phôi được tạo ra trong cùng một chu kỳ IVF cũng có thể có tốc độ phân chia và đặc điểm phát triển khác nhau.
Vì vậy, ba mẹ không nên hình dung rằng tất cả các phôi sẽ cùng đạt một số lượng tế bào vào đúng một thời điểm cố định. Các mốc phát triển thường được sử dụng để theo dõi và đánh giá, nhưng mỗi phôi vẫn có hành trình riêng.
Ngày 3: Một cột mốc quan trọng của quá trình phân chia
Đến khoảng ngày 3, phôi tiếp tục quá trình phân chia và thường bước vào giai đoạn có nhiều tế bào hơn.
Đây cũng là một trong những thời điểm chuyên viên phôi học có thể đánh giá hình thái của phôi dựa trên những tiêu chí chuyên môn như số lượng tế bào, mức độ đồng đều giữa các tế bào và một số đặc điểm hình thái khác.
Tuy nhiên, một lần quan sát chỉ phản ánh phôi tại một thời điểm.
Với sự phát triển của công nghệ hỗ trợ sinh sản, hệ thống theo dõi phôi liên tục Time-lapse có thể hỗ trợ ghi nhận quá trình phát triển của phôi theo thời gian mà không cần liên tục đưa phôi ra khỏi tủ nuôi cấy để quan sát.
Tại IVF Phương Châu, công nghệ Time-lapse được ứng dụng nhằm cung cấp thêm dữ liệu về quá trình phát triển của phôi, hỗ trợ chuyên viên phôi học trong quá trình theo dõi và đánh giá.
Ba mẹ có thể chỉ nhận được một thông báo ngắn về tình trạng phôi. Nhưng phía sau thông báo ấy là cả một quá trình theo dõi những thay đổi diễn ra từng ngày trong Lab IVF.
Ngày 4: Phôi bước vào giai đoạn kết khối
Sau nhiều lần phân chia, các tế bào của phôi bắt đầu có sự liên kết chặt chẽ hơn và phôi có thể bước vào giai đoạn phôi dâu.
Đây là một bước chuyển quan trọng trên hành trình từ phôi phân chia đến phôi nang.
Nếu ở những ngày trước, các tế bào còn có thể được quan sát tương đối riêng biệt, thì trong quá trình kết khối, ranh giới giữa các tế bào dần trở nên khó phân biệt hơn.
Phôi đang chuẩn bị cho một giai đoạn phát triển tiếp theo với những thay đổi về cấu trúc.
Ngày 4 có thể là một ngày khá “im lặng” đối với ba mẹ.
Không phải chu kỳ nào cũng cần cập nhật kết quả từng ngày. Nhưng điều đó không có nghĩa bên trong Lab không có gì diễn ra.
Phôi vẫn tiếp tục phát triển và hệ thống nuôi cấy vẫn duy trì những điều kiện cần thiết cho hành trình ấy.
Ngày 5: Khi phôi có thể phát triển đến giai đoạn phôi nang
Khoảng ngày 5 sau thụ tinh, những phôi tiếp tục phát triển có thể tiến đến giai đoạn phôi nang.
Ở giai đoạn này, phôi đã trải qua nhiều lần phân chia và có cấu trúc phức tạp hơn so với những ngày đầu.
Phôi nang thường có khoang chứa dịch cùng những nhóm tế bào đảm nhiệm các vai trò khác nhau trong quá trình phát triển sau này.
Đây cũng là thời điểm quan trọng để chuyên viên phôi học đánh giá phôi dựa trên các tiêu chí chuyên môn.
Tùy kế hoạch điều trị, tình trạng của phôi và chỉ định của bác sĩ, phôi có thể được chuẩn bị cho chuyển phôi, trữ đông hoặc thực hiện những bước tiếp theo phù hợp.
Tuy nhiên, không phải tất cả phôi đều đạt giai đoạn phôi nang đúng ngày 5.
Một số phôi có thể phát triển chậm hơn và tiếp tục được theo dõi đến ngày 6 hoặc thời điểm phù hợp theo đánh giá chuyên môn.
Vì vậy, cụm từ “phôi ngày 5” không nên được hiểu như một thời hạn mà tất cả các phôi bắt buộc phải đạt đến cùng một giai đoạn.
Vì sao số lượng phôi có thể giảm dần qua 5 ngày nuôi cấy?
Đây có lẽ là một trong những điều khiến ba mẹ lo lắng nhất.
Ban đầu có nhiều noãn, sau đó số noãn trưởng thành ít hơn. Số noãn thụ tinh lại khác. Và đến khi có kết quả phôi nang, con số có thể tiếp tục thay đổi.
Điều này có thể khiến ba mẹ đặt câu hỏi: “Phôi đã đi đâu?”
Thực tế, quá trình phát triển từ noãn đến phôi nang là một quá trình chọn lọc sinh học.
Không phải tất cả noãn trưởng thành đều thụ tinh bình thường. Và cũng không phải tất cả phôi đã thụ tinh đều có khả năng tiếp tục phát triển đến giai đoạn phôi nang.
Khả năng phát triển của phôi chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, trong đó có chất lượng noãn, tinh trùng và những yếu tố sinh học của chính phôi.
Do đó, việc số lượng thay đổi qua từng giai đoạn không đồng nghĩa với việc Lab đã “làm mất phôi” hay ba mẹ đã làm điều gì chưa đúng.
Đây cũng là lý do kết quả của một gia đình không nên được so sánh trực tiếp với một gia đình khác.
Trong 5 ngày ấy, Lab IVF đang làm gì?
Nuôi cấy phôi không đơn giản là đưa phôi vào tủ nuôi cấy rồi chờ đến ngày 5.
Phôi cần một môi trường phù hợp và ổn định trong suốt quá trình phát triển bên ngoài cơ thể người mẹ.
Tại IVF Phương Châu, hệ thống Lab được vận hành với các quy trình kiểm soát liên quan đến môi trường, thiết bị, hệ thống nuôi cấy và hoạt động chuyên môn của đội ngũ chuyên viên phôi học.
Các yếu tố như nhiệt độ, chất lượng không khí và điều kiện nuôi cấy cần được duy trì trong giới hạn phù hợp.
Song song đó, chuyên viên phôi học thực hiện các công đoạn chuyên môn từ xử lý noãn, tinh trùng, thực hiện thụ tinh đến theo dõi, đánh giá, trữ đông hoặc chuẩn bị phôi cho các bước tiếp theo của quá trình điều trị.
Đó là một hành trình mà ba mẹ không trực tiếp nhìn thấy.
Nhưng từng ngày của phôi trong Lab đều có những thay đổi cần được theo dõi và ghi nhận.
Mỗi phôi có một hành trình riêng
Khi làm IVF, rất dễ để ba mẹ tìm kiếm những câu chuyện thành công và bắt đầu so sánh.
“Nhà người ta có 10 noãn mà được 5 phôi nang, sao mình lại khác?”
“Phôi của người khác lên ngày 5, tại sao phôi của mình phải theo dõi thêm?”
Nhưng số lượng noãn ban đầu không thể tự mình dự đoán chính xác số phôi nang cuối cùng. Và một phôi cũng không nên chỉ được nhìn qua tốc độ phát triển của phôi khác.
Tuổi của người phụ nữ, chất lượng noãn, chất lượng tinh trùng và nhiều yếu tố sinh học khác đều có thể ảnh hưởng đến quá trình tạo phôi.
Vì vậy, thay vì nhìn vào một con số riêng lẻ, ba mẹ nên trao đổi với bác sĩ và đội ngũ chuyên môn để hiểu kết quả trong bối cảnh của chính chu kỳ IVF của mình.
5 ngày ba mẹ chờ cũng là 5 ngày phôi đang từng bước phát triển
Năm ngày có thể không dài.
Nhưng với một gia đình đang làm IVF, đó có thể là năm ngày của rất nhiều câu hỏi, hy vọng và cả những phút giây thấp thỏm mỗi khi điện thoại có thông báo.
Trong khi ba mẹ đang chờ bên ngoài, bên trong Lab IVF là một hành trình hoàn toàn khác.
Ngày đầu tiên là câu chuyện của sự thụ tinh.
Rồi những lần phân chia đầu tiên xuất hiện.
Phôi tiếp tục thay đổi, kết khối và từng bước tiến đến giai đoạn phôi nang.
Không phải phôi nào cũng đi cùng một tốc độ. Không phải hành trình nào cũng có những con số giống nhau.
Nhưng trong suốt những ngày ấy, từng bước phát triển của phôi đều đang được đội ngũ chuyên viên phôi học theo dõi theo quy trình chuyên môn.
Vì vậy, nếu ba mẹ đang ở trong những ngày chờ tin phôi, hãy nhớ rằng: khoảng thời gian mình đang chờ đợi cũng chính là khoảng thời gian một hành trình rất nhỏ đang diễn ra phía sau cánh cửa Lab IVF.
Hotline: 0939 123 242
Địa chỉ: Lầu 1- BVQT Phương Châu, số 300 Nguyễn Văn Cừ (nối dài), Tân An, Cần Thơ
Link đăng ký khám: https://forms.gle/QXPmj6TVqD22eJU78
Zalo: https://zalo.me/3151939064448063345
Fanpage: https://www.facebook.com/ivfphuongchau
Tiktok: https://www.tiktok.com/@ivfphuongchau/
Tổng đài BVQT Phương Châu (24/24): 1900 54 54 66
