Tiêu Chuẩn Quốc Tế
JCI & RTAC
Cố vấn chuyên môn
BS. Danh Ánh Sáng, BS khám & điều trị hiếm muộn, IVF Phương Châu
Hiếm muộn không còn là câu chuyện hiếm gặp trong xã hội hiện đại. Nhiều cặp vợ chồng trẻ, sức khỏe ổn định, đời sống hôn nhân hài hòa nhưng sau một thời gian dài vẫn chưa thể đón tin vui. Vậy bao lâu không có thai thì được gọi là hiếm muộn? Khi nào nên đi khám? Và đâu là thời điểm vàng để can thiệp kịp thời?
Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ về khái niệm hiếm muộn, các mốc thời gian quan trọng và hướng xử trí phù hợp theo khuyến cáo y khoa hiện nay.
Hiếm muộn là gì theo định nghĩa y khoa?
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hiếm muộn được định nghĩa là tình trạng một cặp vợ chồng có quan hệ tình dục đều đặn, không sử dụng biện pháp tránh thai trong vòng 12 tháng nhưng vẫn chưa có thai.
Tuy nhiên, thời gian 12 tháng không phải là mốc áp dụng cho tất cả mọi trường hợp. Y học hiện đại phân loại cụ thể theo độ tuổi và yếu tố nguy cơ của người phụ nữ.
Bao lâu không có thai thì cần đi khám hiếm muộn?
Đối với phụ nữ dưới 35 tuổi
Nếu hai vợ chồng chung sống, quan hệ đều đặn từ 2–3 lần mỗi tuần, không sử dụng biện pháp tránh thai và sau 12 tháng vẫn chưa có thai thì được chẩn đoán là hiếm muộn và nên đến cơ sở chuyên khoa hiếm muộn để được thăm khám và tư vấn.
Đối với phụ nữ từ 35 tuổi trở lên
Thời gian chờ đợi được rút ngắn còn 6 tháng. Sau 6 tháng cố gắng tự nhiên nhưng chưa có thai, nên đi khám sớm để không bỏ lỡ cơ hội vàng trong điều trị.
Đối với phụ nữ trên 40 tuổi
Nên chủ động thăm khám ngay khi có kế hoạch sinh con. Khả năng sinh sản suy giảm rõ rệt theo tuổi, đặc biệt là chất lượng và số lượng trứng.
Trong các trường hợp đặc biệt như rối loạn kinh nguyệt, tiền sử viêm nhiễm vùng chậu, từng phẫu thuật phụ khoa, các bệnh lý tử cung buồng trứng như lạc nội mạc tử cung, nhân xơ tử cung, sảy thai liên tiếp, hoặc nam giới có bất thường tinh dịch, việc thăm khám nên được thực hiện sớm hơn mốc khuyến cáo.
Vì sao không nên chờ đợi quá lâu?
Khả năng sinh sản của người phụ nữ suy giảm dần theo tuổi, đặc biệt sau 35 tuổi. Dự trữ buồng trứng giảm, chất lượng noãn kém hơn và nguy cơ bất thường nhiễm sắc thể tăng lên. Nếu trì hoãn thăm khám, việc điều trị có thể kéo dài hơn, tốn kém hơn và giảm tỷ lệ thành công, mất đi thời gian vàng có con.
Đối với nam giới, các vấn đề như suy giảm chất lượng tinh trùng, giãn tĩnh mạch thừng tinh, tiền sử quai bị, chấn thường viêm nhiễm sinh dục cũng cần được phát hiện và xử lý sớm.
Thăm khám hiếm muộn không đồng nghĩa với việc phải làm IVF ngay lập tức. Trong nhiều trường hợp, chỉ cần điều chỉnh nội tiết, canh trứng đúng thời điểm hoặc điều trị các bệnh lý nền là đã có thể mang thai tự nhiên.
Quy trình thăm khám hiếm muộn gồm những gì?
Khám và tư vấn cả hai vợ chồng
Hiếm muộn là vấn đề của cả hai, không nên chỉ tập trung vào người vợ. Bác sĩ sẽ khai thác tiền sử, thói quen sinh hoạt, tiền sử bệnh lý và đánh giá toàn diện.
Xét nghiệm nội tiết và đánh giá dự trữ buồng trứng
Thường thực hiện vào ngày thứ 2–3 của chu kỳ kinh. Các chỉ số như AMH giúp đánh giá khả năng đáp ứng buồng trứng.
Siêu âm tử cung và buồng trứng
Phát hiện u xơ, polyp, nang buồng trứng hoặc bất thường cấu trúc.
Kiểm tra vòi trứng
Đánh giá sự thông suốt của ống dẫn trứng – yếu tố quan trọng trong quá trình thụ thai tự nhiên.
Xét nghiệm tinh dịch đồ, phân mảnh DNA tinh trùng
Đánh giá số lượng, mật độ, khả năng di động và hình dạng tinh trùng và mức độ phân mảnh DNA trong tinh trùng.
Từ kết quả tổng hợp, bác sĩ sẽ đưa ra hướng điều trị phù hợp: theo dõi canh trứng, bơm tinh trùng vào buồng tử cung (IUI) hoặc thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) khi cần thiết.
Những yếu tố ảnh hưởng đến khả năng thụ thai
Tuổi tác là yếu tố quan trọng nhất. Bên cạnh đó, lối sống cũng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe sinh sản. Thừa cân, hút thuốc, rượu bia, căng thẳng kéo dài, thiếu ngủ đều có thể làm giảm khả năng thụ thai.
Chu kỳ kinh nguyệt không đều, quan hệ không đúng thời điểm rụng trứng hoặc tần suất quá thưa cũng làm giảm xác suất có thai.
Việc chủ động theo dõi chu kỳ, duy trì lối sống lành mạnh và khám sức khỏe sinh sản tiền hôn nhân hoặc trước khi mang thai là cách bảo vệ cơ hội làm cha mẹ trong tương lai.
Khi nào nên nghĩ đến IVF?
Không phải mọi trường hợp hiếm muộn đều cần IVF. IVF thường được chỉ định khi có tắc vòi trứng hai bên, suy buồng trứng, tinh trùng yếu nặng, thất bại nhiều lần với IUI hoặc hiếm muộn không rõ nguyên nhân kéo dài.
Việc quyết định phương pháp điều trị cần dựa trên đánh giá cá nhân hóa. Mỗi cặp vợ chồng có tình trạng khác nhau, không nên so sánh hay tự áp lực theo câu chuyện của người khác.
Thông điệp dành cho các cặp vợ chồng đang mong con
Nếu đã cố gắng trong thời gian khuyến cáo mà chưa có thai, đừng âm thầm lo lắng hay tự trách bản thân. Hiếm muộn không phải là dấu chấm hết, mà là một hành trình cần thêm sự đồng hành của y học.
Chủ động thăm khám sớm giúp tăng cơ hội thành công, giảm chi phí và rút ngắn thời gian điều trị. Quan trọng hơn hết là giữ tinh thần tích cực, chia sẻ cùng nhau và lựa chọn cơ sở chuyên khoa uy tín để được tư vấn đúng hướng.
_____________
Hotline: 0939 123 242
Địa chỉ: Lầu 1- BVQT Phương Châu, số 300 Nguyễn Văn Cừ (nối dài), Tân An, Cần Thơ
Link đăng ký khám: https://forms.gle/QXPmj6TVqD22eJU78
Zalo: https://zalo.me/3151939064448063345
Fanpage: https://www.facebook.com/ivfphuongchau
Tiktok: https://www.tiktok.com/@ivfphuongchau/
Tổng đài BVQT Phương Châu (24/24): 1900 54 54 66
