Cố vấn chuyên môn
BSNT. BS. CKI Lâm Thị Ngọc Thảo
Khi thăm khám hiếm muộn, kiểm tra tình trạng vòi trứng là một trong những bước quan trọng giúp bác sĩ đánh giá khả năng sinh sản của người phụ nữ. Trong số các phương pháp hiện nay, siêu âm đánh giá độ thông vòi trứng bằng bọt tương phản (HyFoSy) được quan tâm nhờ khả năng khảo sát vòi trứng dưới hướng dẫn siêu âm mà không cần sử dụng tia X.
Tuy nhiên, trước khi thực hiện, nhiều chị em vẫn còn băn khoăn: HyFoSy có đau không? Quá trình kiểm tra diễn ra như thế nào? Có cần chuẩn bị gì trước khi thực hiện?
Thực tế, HyFoSy có thể gây cảm giác căng tức hoặc đau bụng dưới tương tự đau bụng kinh trong thời gian ngắn. Mức độ khó chịu khác nhau ở mỗi người, tùy thuộc vào cơ địa, tình trạng vòi trứng và một số yếu tố liên quan.
Hiểu rõ quy trình sẽ giúp chị em chuẩn bị tâm lý, chủ động phối hợp với nhân viên y tế và giảm bớt lo lắng khi được chỉ định thực hiện.
1. HyFoSy là gì? Vì sao cần kiểm tra độ thông vòi trứng?
HyFoSy (Hysterosalpingo-Foam Sonography) là phương pháp siêu âm sử dụng chất tương phản dạng bọt để đánh giá độ thông của vòi trứng mà không cần sử dụng tia X.
Tại IVF Phương Châu, HyFoSy được kết hợp với siêu âm bơm nước buồng tử cung, giúp khảo sát lòng tử cung và kiểm tra độ thông vòi trứng trong cùng một buổi thực hiện. Bước bơm nước giúp bác sĩ quan sát rõ hơn hình dạng buồng tử cung và phát hiện các bất thường như polyp nội mạc tử cung, u xơ dưới niêm mạc hoặc dính buồng tử cung.
Sau khi khảo sát buồng tử cung, bác sĩ đưa chất tương phản dạng bọt qua một ống thông nhỏ vào buồng tử cung, đồng thời sử dụng siêu âm đầu dò âm đạo để quan sát đường di chuyển của bọt qua từng vòi trứng.
Nếu bọt tương phản đi qua vòi trứng và thoát vào ổ phúc mạc, đây là dấu hiệu cho thấy vòi trứng thông. Nếu không quan sát được dòng bọt đi qua, bác sĩ sẽ đánh giá thêm để phân biệt tình trạng tắc nghẽn với co thắt vòi trứng hoặc những yếu tố khác ảnh hưởng đến kết quả khảo sát.
Vòi trứng giữ vai trò quan trọng trong quá trình thụ thai tự nhiên: đây là nơi tinh trùng gặp noãn để thụ tinh, sau đó phôi được vận chuyển về buồng tử cung để làm tổ. Khi vòi trứng bị tắc hoặc tổn thương, quá trình này có thể bị ảnh hưởng, làm giảm cơ hội mang thai tự nhiên.
Vì vậy, đánh giá độ thông vòi trứng kết hợp khảo sát buồng tử cung cung cấp những thông tin quan trọng giúp bác sĩ tìm nguyên nhân hiếm muộn và tư vấn hướng điều trị phù hợp.
2. HyFoSy có đau không?
Đây là câu hỏi thường gặp nhất của chị em khi được bác sĩ chỉ định kiểm tra độ thông vòi trứng.
Phần lớn người thực hiện HyFoSy có thể cảm thấy căng tức hoặc đau bụng dưới ở mức độ nhẹ đến vừa, tương tự cảm giác đau bụng kinh. Tuy nhiên, một số người có thể đau nhiều hơn, đặc biệt trong lúc đưa ống thông hoặc bơm chất tương phản.
Cảm giác khó chịu có thể xuất hiện ở những thời điểm sau:
- Khi đặt dụng cụ và đưa ống thông qua cổ tử cung
Bác sĩ sử dụng mỏ vịt để quan sát cổ tử cung, sau đó đưa ống thông nhỏ qua cổ tử cung vào buồng tử cung.
Ở bước này, người bệnh có thể cảm thấy hơi căng tức hoặc khó chịu, tương tự khi khám phụ khoa.
- Khi bơm nước hoặc bọt tương phản vào buồng tử cung
Đây là giai đoạn có thể gây đau bụng dưới rõ hơn do sự căng giãn của buồng tử cung và phản ứng co thắt.
Mức độ đau phụ thuộc vào ngưỡng chịu đau, đặc điểm giải phẫu, tình trạng vòi trứng và áp lực khi bơm nước hoặc chất tương phản.
- Sau khi hoàn tất thủ thuật
Một số chị em có thể tiếp tục cảm thấy đau âm ỉ vùng bụng dưới hoặc ra ít huyết âm đạo trong thời gian ngắn.
Những triệu chứng nhẹ thường giảm dần sau thủ thuật. Tuy nhiên, nếu đau nhiều, đau tăng dần hoặc kéo dài, người bệnh cần liên hệ cơ sở y tế để được kiểm tra.
Điều quan trọng cần hiểu là HyFoSy có thể gây đau, nhưng cảm giác khó chịu thường chỉ xuất hiện trong thời gian ngắn và có thể được hỗ trợ kiểm soát bằng các biện pháp phù hợp.
Chị em nên trao đổi trước với bác sĩ nếu từng có trải nghiệm đau nhiều khi khám phụ khoa hoặc đặc biệt lo lắng về thủ thuật.

3. Quy trình thực hiện HyFoSy diễn ra như thế nào?
HyFoSy thường được thực hiện tại cơ sở y tế có trang thiết bị siêu âm phù hợp và nhân viên y tế được đào tạo về kỹ thuật.
Tại IVF Phương Châu, quá trình kiểm tra bao gồm bước bơm nước khảo sát buồng tử cung trước khi bơm bọt kiểm tra độ thông vòi trứng.
Quá trình kiểm tra gồm các bước cơ bản sau:
Bước 1: Thăm khám và đánh giá trước thủ thuật
Trước khi thực hiện, bác sĩ khai thác tiền sử bệnh lý, tình trạng kinh nguyệt, các triệu chứng phụ khoa và những yếu tố có thể ảnh hưởng đến việc kiểm tra.
Người bệnh có thể được chỉ định khám phụ khoa, siêu âm hoặc thực hiện xét nghiệm khi cần thiết.
Bác sĩ cần đánh giá để loại trừ khả năng mang thai và tình trạng nhiễm trùng đường sinh dục đang tiến triển trước khi tiến hành thủ thuật.
Bước 2: Đặt dụng cụ và đưa ống thông vào buồng tử cung
Người bệnh nằm ở tư thế khám phụ khoa.
Bác sĩ đặt mỏ vịt để quan sát cổ tử cung, sau đó đưa một ống thông nhỏ qua cổ tử cung vào buồng tử cung.
Quá trình này được thực hiện cẩn thận nhằm hạn chế cảm giác khó chịu và bảo đảm an toàn cho người bệnh.
Bước 3: Bơm nước khảo sát buồng tử cung
Sau khi ống thông được đặt đúng vị trí, bác sĩ từ từ bơm nước muối sinh lý vô khuẩn vào buồng tử cung, đồng thời quan sát bằng siêu âm đầu dò âm đạo.
Nước muối giúp làm tách hai mặt nội mạc tử cung, tạo điều kiện quan sát rõ hơn hình dạng buồng tử cung và phát hiện các bất thường như polyp nội mạc tử cung, u xơ dưới niêm mạc hoặc dính buồng tử cung.
Bước 4: Bơm chất tương phản dạng bọt kiểm tra độ thông vòi trứng
Sau khi khảo sát buồng tử cung, bác sĩ tiếp tục từ từ đưa chất tương phản dạng bọt qua ống thông vào buồng tử cung.
Dưới hướng dẫn siêu âm, bác sĩ quan sát đường di chuyển của chất tương phản qua hai vòi trứng.
Nếu chất tương phản đi qua vòi trứng và thoát vào ổ phúc mạc, kết quả cho thấy vòi trứng thông.
Trong trường hợp không quan sát được dòng chảy, bác sĩ cần đánh giá thêm các yếu tố như co thắt vòi trứng, đặc điểm giải phẫu hoặc khả năng tắc nghẽn.
Bước 5: Hoàn tất kiểm tra và tư vấn kết quả
Sau khi khảo sát, bác sĩ rút ống thông và hoàn tất thủ thuật.
Kết quả khảo sát buồng tử cung và độ thông vòi trứng được phân tích dựa trên hình ảnh siêu âm, tiền sử bệnh lý và các thông tin thăm khám liên quan.
Nếu phát hiện dấu hiệu bất thường, bác sĩ sẽ tư vấn hướng đánh giá hoặc điều trị tiếp theo.
Toàn bộ buổi kiểm tra thường diễn ra trong khoảng 15–30 phút, tùy điều kiện thực hiện và tình trạng cụ thể. Thời gian bơm nước khảo sát buồng tử cung và bơm bọt kiểm tra vòi trứng chỉ chiếm một phần trong tổng thời gian này.
4. Nên thực hiện HyFoSy vào thời điểm nào?
Thời điểm thực hiện HyFoSy có ý nghĩa quan trọng nhằm bảo đảm độ tin cậy của kết quả và hạn chế nguy cơ thực hiện thủ thuật khi đang mang thai.
Thông thường, bác sĩ sẽ sắp xếp kiểm tra sau khi sạch kinh và trước thời điểm rụng trứng, thường trong nửa đầu chu kỳ kinh nguyệt.
Lịch thực hiện cụ thể phụ thuộc vào độ dài chu kỳ kinh, tình trạng ra huyết và đánh giá của bác sĩ.
Người bệnh cần thông báo nếu có quan hệ tình dục không bảo vệ kể từ kỳ kinh gần nhất hoặc nghi ngờ mang thai.
Ngoài ra, không thực hiện HyFoSy khi người bệnh đang có tình trạng viêm nhiễm đường sinh dục hoặc có chống chỉ định với chất tương phản sử dụng.
Vì vậy, chị em không nên tự xác định ngày thực hiện mà cần được bác sĩ tư vấn thời điểm phù hợp.
5. Cần chuẩn bị gì trước khi siêu âm HyFoSy?
Để quá trình kiểm tra diễn ra thuận lợi, chị em nên lưu ý một số vấn đề sau:
Thông báo tiền sử bệnh lý và các triệu chứng đang gặp phải
Nếu từng bị viêm vùng chậu, nhiễm trùng đường sinh dục, phẫu thuật vùng chậu hoặc có tiền sử mang thai ngoài tử cung, người bệnh cần thông báo đầy đủ với bác sĩ.
Những thông tin này giúp bác sĩ đánh giá nguy cơ và lựa chọn phương pháp kiểm tra phù hợp.
Trao đổi về việc sử dụng thuốc giảm đau
Một số trường hợp có thể được bác sĩ hướng dẫn sử dụng thuốc giảm đau trước thủ thuật để hạn chế cảm giác khó chịu.
Tuy nhiên, người bệnh không nên tự ý sử dụng thuốc nếu chưa được tư vấn, đặc biệt khi có tiền sử dị ứng thuốc hoặc bệnh lý liên quan.
Chuẩn bị tâm lý và sắp xếp thời gian
HyFoSy thường là thủ thuật ngoại trú, không cần nằm viện nếu không có vấn đề phát sinh.
Chị em nên sắp xếp thời gian phù hợp và trao đổi với nhân viên y tế nếu cảm thấy lo lắng.
Việc hiểu trước từng bước thực hiện cũng giúp người bệnh chủ động phối hợp và cảm thấy an tâm hơn trong quá trình kiểm tra.
6. Sau khi thực hiện HyFoSy cần lưu ý điều gì?
Sau thủ thuật, người bệnh có thể gặp một số biểu hiện như đau bụng dưới nhẹ, ra ít huyết âm đạo hoặc có dịch chảy ra ngoài.
Những biểu hiện này thường giảm dần trong thời gian ngắn.
Tuy nhiên, cần liên hệ ngay với cơ sở y tế nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như:
- Đau bụng dữ dội hoặc đau tăng dần.
- Sốt hoặc ớn lạnh.
- Ra huyết âm đạo nhiều.
- Dịch âm đạo có mùi hôi.
- Choáng váng, ngất hoặc các biểu hiện bất thường khác.
Đây có thể là những dấu hiệu cần được đánh giá để loại trừ biến chứng.
Sau khi hoàn tất, người bệnh nên tuân thủ hướng dẫn về sinh hoạt, vệ sinh cá nhân, sử dụng thuốc và lịch tái khám nếu có.
7. HyFoSy có ưu điểm gì so với chụp tử cung vòi trứng HSG?
Bên cạnh HyFoSy, chụp tử cung – vòi trứng có sử dụng chất cản quang (HSG) cũng là phương pháp thường được chỉ định để đánh giá độ thông vòi trứng.
Hai phương pháp đều có giá trị trong khảo sát vòi trứng nhưng khác nhau về kỹ thuật thực hiện.
HyFoSy sử dụng siêu âm và chất tương phản dạng bọt, trong khi HSG sử dụng tia X kết hợp chất cản quang.
Một ưu điểm của HyFoSy là không sử dụng tia X, đồng thời có thể kết hợp quan sát tử cung, buồng trứng và các cấu trúc vùng chậu qua siêu âm.
Một số nghiên cứu ghi nhận HyFoSy có thể được người bệnh dung nạp tốt hơn HSG về cảm giác đau. Tuy nhiên, mức độ khó chịu vẫn khác nhau giữa từng người và phụ thuộc vào kỹ thuật thực hiện.
Cả HyFoSy và HSG đều có những giới hạn nhất định. Trong một số trường hợp, kết quả nghi ngờ tắc vòi trứng có thể cần được đánh giá bổ sung bằng phương pháp khác.
Đặc biệt, HyFoSy chủ yếu giúp đánh giá độ thông vòi trứng, không thể phản ánh đầy đủ mọi bất thường về chức năng vòi trứng hoặc tình trạng dính vùng chậu.
Việc lựa chọn HyFoSy hay HSG cần dựa trên chỉ định chuyên môn, tiền sử bệnh lý và điều kiện thực tế của người bệnh.
8. Kết quả HyFoSy có ý nghĩa gì trong điều trị hiếm muộn?
Kết quả đánh giá độ thông vòi trứng, kết hợp với kết quả khảo sát buồng tử cung, cung cấp những thông tin quan trọng giúp bác sĩ xác định hướng điều trị phù hợp.
Nếu hai vòi trứng thông, bác sĩ sẽ tiếp tục xem xét những yếu tố khác ảnh hưởng đến khả năng thụ thai, bao gồm chất lượng tinh trùng, tình trạng rụng trứng, độ tuổi và các yếu tố liên quan.
Nếu phát hiện dấu hiệu tắc một hoặc hai vòi trứng, bác sĩ sẽ đánh giá vị trí nghi ngờ tắc, tiền sử bệnh lý và kết quả các xét nghiệm khác trước khi đưa ra hướng xử trí.
Nếu phát hiện bất thường trong buồng tử cung, bác sĩ sẽ tư vấn đánh giá thêm hoặc điều trị tùy theo loại tổn thương và mức độ ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.
Tùy từng trường hợp, người bệnh có thể được tư vấn theo dõi, thực hiện thêm xét nghiệm, can thiệp điều trị hoặc cân nhắc các phương pháp hỗ trợ sinh sản.
Điều quan trọng là kết quả HyFoSy không nên được xem xét riêng lẻ mà cần đặt trong toàn bộ quá trình đánh giá sức khỏe sinh sản của hai vợ chồng.
9. Chủ động kiểm tra sức khỏe sinh sản tại IVF Phương Châu
Đối với các cặp vợ chồng đang mong con, việc xác định nguyên nhân hiếm muộn là bước quan trọng để lựa chọn hướng điều trị phù hợp.
HyFoSy là một trong những phương pháp có thể được bác sĩ cân nhắc khi cần đánh giá độ thông vòi trứng.
Mặc dù quá trình kiểm tra có thể gây cảm giác căng tức hoặc đau bụng dưới trong thời gian ngắn, việc được giải thích rõ về quy trình, chuẩn bị phù hợp và theo dõi bởi nhân viên y tế sẽ giúp chị em chủ động hơn khi thực hiện.
Tại IVF Phương Châu, các cặp vợ chồng được thăm khám, đánh giá sức khỏe sinh sản và tư vấn phương pháp kiểm tra dựa trên tình trạng cụ thể.
Nếu đang mong con nhưng chưa có tin vui, ba mẹ có thể chủ động đăng ký thăm khám để được bác sĩ đánh giá nguyên nhân và tư vấn hướng điều trị phù hợp, thay vì tiếp tục chờ đợi trong những băn khoăn.
Thông tin liên hệ IVF Phương Châu
Hotline: 0939 123 242
Địa chỉ: Lầu 1- BVQT Phương Châu, số 300 Nguyễn Văn Cừ (nối dài), Tân An, Cần Thơ
Đăng ký khám: https://forms.gle/QXPmj6TVqD22eJU78
Zalo: https://zalo.me/3151939064448063345
Fanpage: https://www.facebook.com/ivfphuongchau
TikTok: https://www.tiktok.com/@ivfphuongchau/
Tổng đài BVQT Phương Châu (24/24): 1900 54 54 66





