Tiêu Chuẩn Quốc Tế
JCI & RTAC
Cố vấn chuyên môn
BS. CKI Lại Thế Thập, BS khám và tư vấn, IVF Phương Châu
Trong hành trình điều trị hiếm muộn, người vợ thường là người trực tiếp tiêm thuốc, siêu âm, xét nghiệm, thực hiện thủ thuật chọc hút trứng và chuyển phôi. Suốt quá trình điều trị, một phần lớn trách nhiệm và áp lực tuân thủ điều trị sẽ đè nặng lên người vợ, vì vậy hầu như phần lớn sự quan tâm của gia đình và những người xung quanh thường được dành cho người phụ nữ.
Người chồng thường không cần có mặt thường xuyên trong suốt quá trình điều trị, thường được xem như một hậu phương hỗ trợ điều trị cho người vợ. Thông thường, các anh chồng có thể là người lái xe đưa vợ đi tái khám, nhắc giờ dùng thuốc, chuẩn bị tài chính, lắng nghe những lo lắng và cố gắng giữ bình tĩnh trong từng cột mốc. Các anh thường được nhìn nhận như một điểm tựa vững chắc, người cần phải mạnh mẽ để vợ có thể dựa vào.
Nhưng phía sau dáng vẻ “phải mạnh mẽ” và bình tĩnh ấy, tâm lý người chồng khi làm IVF cũng có thể trải qua rất nhiều cung bậc cảm xúc mà không có cơ hội chia sẻ cùng ai. Đó có thể là sự lo lắng, bất lực, tự trách, áp lực về tài chính, nỗi sợ kết quả chưa như mong đợi và cả những điều khó nói thành lời liên quan đến khả năng sinh sản của chính mình.
Không phải người chồng nào cũng biết cách chia sẻ. Không phải vì các anh không buồn, không thương vợ hay không quan tâm đến hành trình tìm con. Đôi khi, sự im lặng chỉ là cách một người đàn ông cố gắng giữ mọi thứ không trở nên nặng nề hơn, tránh gây thêm lo lắng cho người vợ.
Vì thế, người chồng trong hành trình IVF cũng là một đối tượng cần được lắng nghe, thấu hiểu và “vỗ về”.
Khi người chồng được mặc định phải luôn mạnh mẽ
Trong nhiều gia đình, người đàn ông thường được dạy rằng cần phải vững vàng, không nên thể hiện sự yếu đuối và phải là người giải quyết vấn đề. Khi bước vào hành trình IVF, vai trò này càng trở nên rõ ràng.
Người chồng có thể tự nhủ mình không được phép buồn trước mặt vợ. Anh cần giữ bình tĩnh khi nhận kết quả xét nghiệm, cần trấn an vợ trước ngày chọc hút noãn và cần nói rằng mọi chuyện rồi sẽ ổn sau một lần chuyển phôi chưa đón nhận tín hiệu như mong chờ.
Thế nhưng, không ai có thể luôn mạnh mẽ trong mọi thời điểm. Khi phải kìm nén cảm xúc trong thời gian dài, người chồng có thể trở nên ít nói hơn, dễ cáu gắt, mất ngủ hoặc thu mình. Một số người lựa chọn tập trung quá nhiều vào công việc. Một số khác cố gắng tỏ ra vui vẻ như thể mình không bị ảnh hưởng. Những biểu hiện ấy đôi khi khiến người vợ nghĩ rằng chồng không quan tâm hoặc không hiểu mình đang phải trải qua điều gì. Trong khi đó, người chồng có thể đang cố gắng che giấu cảm xúc vì sợ nỗi buồn của mình sẽ làm vợ thêm áp lực.
Khoảng cách giữa hai người đôi khi không xuất phát từ việc hết yêu thương, mà từ việc cả hai đều đang cố gắng bảo vệ người còn lại bằng sự im lặng.
Những điều người chồng muốn nói cùng vợ nhưng thường không nói ra khi làm IVF
Mỗi người có một cách đối diện với hành trình điều trị khác nhau. Tuy nhiên, có những suy nghĩ thường được người chồng giữ lại trong lòng vì không biết nên bắt đầu chia sẻ từ đâu.
“Anh sợ em phải chịu đau quá nhiều”
Người chồng có thể không trực tiếp trải qua những mũi tiêm, cảm giác căng tức bụng, quá trình chọc hút noãn hay những ngày cơ thể thay đổi vì thuốc nội tiết. Nhưng điều đó không có nghĩa các anh không cảm nhận được sự mệt mỏi của vợ.
Nhìn người mình thương phải chịu đau mà không thể làm thay có thể tạo nên cảm giác bất lực rất lớn. Người chồng có thể cố gắng đưa vợ đi khám, chuẩn bị thức ăn, nhắc giờ dùng thuốc hoặc làm việc nhà, nhưng sâu bên trong vẫn cảm thấy những điều mình làm chưa đủ.
Đôi khi, câu nói “Em cố gắng thêm một chút nhé” không phải vì người chồng xem nhẹ cảm giác của vợ. Có thể đó chỉ là cách vụng về nhất mà anh biết để động viên người mình yêu.
“Anh sợ nguyên nhân đến từ phía mình”
Hiếm muộn có thể liên quan đến người vợ, người chồng, cả hai hoặc đôi khi chưa xác định được nguyên nhân rõ ràng. Tuy nhiên, khi kết quả kiểm tra cho thấy có yếu tố liên quan đến sức khỏe sinh sản nam giới, nhiều người chồng có thể trải qua cảm giác tự ti và mặc cảm.
Một số anh lo rằng vợ sẽ thất vọng. Một số người cảm thấy bản thân đã không hoàn thành được trách nhiệm làm chồng hoặc làm cha theo cách họ từng hình dung. Những quan niệm chưa đúng khi đồng nhất khả năng sinh sản với “bản lĩnh đàn ông” có thể khiến áp lực trở nên nặng nề hơn.
Vì ngại bị đánh giá, người chồng có thể né tránh việc nhắc đến kết quả xét nghiệm tinh dịch đồ, không muốn chia sẻ với người thân hoặc trì hoãn việc thăm khám chuyên sâu.
Thực tế, vấn đề sinh sản là một tình trạng sức khỏe cần được đánh giá bằng chuyên môn. Kết quả xét nghiệm không phản ánh giá trị, tình yêu hay bản lĩnh của một người đàn ông.
Việc chủ động kiểm tra, phối hợp điều trị và chăm sóc sức khỏe mới chính là biểu hiện của trách nhiệm với gia đình và hành trình mong con.
“Anh cũng lo lắng mỗi lần chờ kết quả”
Sau chuyển phôi, người vợ thường nhạy cảm với từng thay đổi nhỏ của cơ thể. Người chồng có thể là người trấn an rằng không nên lo lắng quá nhiều, nhưng bản thân anh cũng đang đếm từng ngày.
Các anh cũng có thể sợ khoảnh khắc nhìn thấy kết quả xét nghiệm. Họ cũng hy vọng, tưởng tượng về một tin vui và lo lắng về cách an ủi vợ nếu kết quả chưa như mong đợi.
Có người chồng không dám hỏi quá nhiều vì sợ khiến vợ căng thẳng. Có người giả vờ bình thản, nhưng âm thầm tìm kiếm thông tin về từng triệu chứng. Có người chỉ nói “Không sao đâu, mình còn cơ hội” dù chính mình cũng đang rất buồn.
Sự ít nói không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với sự vô tâm. Đôi khi, đó là một nỗi lo chưa tìm được cách gọi tên.
“Anh lo mình không đủ khả năng lo cho hành trình này”
Điều trị hiếm muộn không chỉ đòi hỏi thời gian và sức khỏe mà còn có thể tạo ra áp lực tài chính. Người chồng thường tự đặt lên vai trách nhiệm phải bảo đảm chi phí cho việc thăm khám, dùng thuốc, thực hiện kỹ thuật và các kế hoạch tiếp theo.
Ngay cả khi hai vợ chồng cùng đóng góp, nhiều người đàn ông vẫn cảm thấy mình phải là người chủ động giải quyết phần lớn vấn đề tài chính. Họ có thể làm việc nhiều hơn, hạn chế chi tiêu cá nhân hoặc không chia sẻ những khó khăn vì sợ vợ thêm lo.
Áp lực này đôi khi khiến người chồng trở nên căng thẳng, khô khan hoặc liên tục hỏi về chi phí điều trị. Điều đó có thể khiến người vợ cảm thấy chồng chỉ quan tâm đến tiền bạc, trong khi sâu bên trong, anh đang cố gắng bảo đảm gia đình vẫn có thể tiếp tục hành trình một cách ổn định.
“Anh không biết phải an ủi em như thế nào”
Khi người vợ buồn, nhiều người chồng có xu hướng tìm cách giải quyết vấn đề thay vì chỉ ngồi lại và lắng nghe. Anh có thể nói: “Đừng suy nghĩ nữa”, “Lần sau mình làm lại” hoặc “Em phải vui lên thì mới tốt cho sức khỏe”.
Những câu nói ấy có thể khiến người vợ cảm thấy cảm xúc của mình chưa được thấu hiểu. Nhưng với người chồng, đó có thể là tất cả những gì anh nghĩ mình cần làm để kéo người mình yêu ra khỏi nỗi buồn.
Không phải người đàn ông nào cũng được học cách gọi tên cảm xúc, lắng nghe mà không đưa ra lời khuyên hoặc thể hiện sự đồng cảm bằng lời nói. Vì vậy, đôi khi người vợ có thể nói rõ điều mình cần: một cái ôm, một khoảng thời gian được lắng nghe hay chỉ đơn giản là có chồng ngồi bên cạnh mà không cần tìm cách sửa chữa mọi thứ.
Áp lực thầm kín có thể khiến hai vợ chồng xa nhau
IVF là hành trình của cả hai vợ chồng, nhưng mỗi người lại trải nghiệm hành trình ấy theo một cách khác nhau.
Người vợ có thể cảm thấy cơ thể mình bị bao quanh bởi lịch tiêm thuốc, xét nghiệm và những lời nhắc phải giữ tinh thần thoải mái. Người chồng lại có thể cảm thấy mình đứng bên ngoài quá trình điều trị, không thể gánh thay nỗi đau thể chất cho vợ và cũng không biết phải thể hiện cảm xúc như thế nào.
Khi cả hai cùng mệt mỏi, những mâu thuẫn nhỏ có thể xuất hiện. Người vợ mong chồng hỏi han nhiều hơn, trong khi người chồng nghĩ rằng không nhắc tới sẽ giúp vợ bớt áp lực. Người chồng muốn bàn về kế hoạch tài chính, còn người vợ cảm thấy cảm xúc của mình đang bị đặt sau những con số.
Nếu không được chia sẻ, mỗi người có thể tự xây dựng một cách diễn giải riêng về thái độ của người còn lại. Từ đó, hai vợ chồng dễ cảm thấy cô đơn dù đang cùng bước trên một hành trình.
Điều cần thiết không phải là xác định ai chịu áp lực nhiều hơn. Nỗi mệt mỏi về thể chất của người vợ và những khoảng lặng trong tâm lý người chồng khi làm IVF đều cần được công nhận.
Người chồng không chỉ là “người đi cùng”
Trong hành trình IVF, người chồng không chỉ có vai trò đưa đón, ký giấy tờ, thực hiện xét nghiệm hoặc chuẩn bị tài chính. Các anh là một phần trực tiếp của kế hoạch điều trị và cũng là người cần được chăm sóc sức khỏe thể chất lẫn tinh thần.
Người chồng cũng có thể đồng hành bằng những việc rất gần gũi như cùng vợ ghi nhớ lịch khám, tìm hiểu thông tin từ nguồn đáng tin cậy, chia sẻ việc nhà, tạo điều kiện để vợ nghỉ ngơi và có mặt trong những buổi tư vấn quan trọng.
Tuy nhiên, đồng hành không có nghĩa người chồng phải gánh hết mọi trách nhiệm hoặc giấu đi tất cả sự lo lắng. Một người chồng biết nói “Anh cũng đang lo”, “Anh chưa biết phải làm gì nhưng anh vẫn ở đây” hay “Mình cùng trao đổi với bác sĩ nhé” không phải là người yếu đuối.
Đó là một người đang chọn thành thật để hai vợ chồng có thể thực sự bước cùng nhau.
Người vợ có thể “vỗ về” chồng bằng cách nào?
Không phải lúc nào người chồng cũng chủ động nói ra cảm xúc. Vì vậy, người vợ có thể tạo ra một không gian an toàn để chồng chia sẻ mà không cảm thấy bị đánh giá.
Thay vì hỏi “Sao anh chẳng bao giờ nói gì?”, người vợ có thể nhẹ nhàng mở lời: “Em biết thời gian này anh cũng áp lực. Khi nào anh muốn nói, em sẵn sàng nghe”.
Một câu nói thừa nhận sự cố gắng của chồng cũng có thể mang lại nhiều ý nghĩa: “Cảm ơn anh vì đã luôn đưa em đi khám”, “Em biết anh cũng đang lo cho hành trình này” hoặc “Mình không cần phải mạnh mẽ mọi lúc khi ở cạnh nhau”.
Khi trao đổi về kết quả xét nghiệm liên quan đến người chồng, hai vợ chồng nên tránh sử dụng những từ ngữ mang tính quy kết như “lỗi của anh” hoặc “do phía anh”. IVF không phải là một cuộc tìm kiếm người chịu trách nhiệm. Đây là quá trình hai người cùng đội ngũ chuyên môn xác định những yếu tố có thể can thiệp và lựa chọn phương án phù hợp.
Người vợ cũng không cần phải trở thành chuyên gia tâm lý của chồng trong khi bản thân đang rất mệt. Điều quan trọng là cả hai có thể thừa nhận rằng mình đang cần sự hỗ trợ và chủ động tìm đến bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý khi cảm xúc kéo dài, ảnh hưởng đến giấc ngủ, công việc, mối quan hệ và khả năng tiếp tục điều trị.
Người chồng có thể chăm sóc chính mình như thế nào?
Để đồng hành lâu dài, người chồng cũng cần cho phép bản thân được nghỉ ngơi và phục hồi. Các anh không nhất thiết phải giải quyết tất cả mọi vấn đề trong một thời điểm.
Việc duy trì giấc ngủ, vận động phù hợp, ăn uống điều độ và hạn chế những thói quen không tốt có thể hỗ trợ sức khỏe tổng thể. Người chồng cũng nên tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ, không tự ý sử dụng thuốc, thực phẩm bổ sung hoặc các phương pháp được quảng cáo có khả năng cải thiện sinh sản khi chưa được tư vấn.
Về tinh thần, người chồng có thể chia sẻ với vợ, một người thân đáng tin cậy hoặc chuyên gia tâm lý. Việc viết ra những điều đang lo lắng, dành thời gian cho hoạt động thư giãn và tạm ngắt khỏi những nội dung khiến bản thân áp lực cũng là những cách chăm sóc cảm xúc.
Đặc biệt, các anh cần hiểu rằng mình có quyền buồn, sợ hãi và mệt mỏi. Những cảm xúc ấy không làm giảm đi vai trò của một người chồng hay một người cha trong tương lai.
Khi hai vợ chồng cùng ngồi lại với đội ngũ điều trị
Sau mỗi cột mốc, đặc biệt khi kết quả chưa giống kỳ vọng, cả hai vợ chồng nên cùng tham gia buổi tư vấn với bác sĩ nếu điều kiện cho phép.
Việc cùng lắng nghe giúp người chồng hiểu rõ hơn những gì người vợ đang trải qua, đồng thời giúp người vợ biết rằng trách nhiệm điều trị không chỉ đặt lên cơ thể mình. Hai người có thể cùng đặt câu hỏi về kết quả xét nghiệm, chất lượng noãn, tinh trùng, phôi, tình trạng nội mạc và kế hoạch tiếp theo.
Tại IVF Phương Châu, mỗi gia đình được tiếp cận như một hành trình riêng biệt. Bác sĩ và đội ngũ chuyên môn không chỉ xem xét các chỉ số y khoa mà còn lắng nghe những lo lắng, khó khăn và mong muốn của cả hai vợ chồng.
Khi một chu kỳ chưa như mong đợi, đây không phải là lúc người vợ phải tự trách cơ thể mình hay người chồng phải âm thầm nhận hết trách nhiệm. Đó là thời điểm hai vợ chồng và đội ngũ điều trị cùng ngồi lại, nhìn nhận từng dữ liệu và cân nhắc những điều có thể điều chỉnh.
Một phác đồ được cá thể hóa không chỉ dựa trên tuổi, dự trữ buồng trứng hay kết quả tinh dịch đồ. Kế hoạch ấy còn cần phù hợp với sức khỏe, hoàn cảnh, khả năng và sự sẵn sàng của từng gia đình.
Hành trình mong con sẽ vững vàng hơn khi không ai phải mạnh mẽ một mình
Trong IVF, người vợ cần được yêu thương vì những tổn thương thể chất và cảm xúc mà mình đang trải qua. Nhưng bên cạnh đó, người chồng cũng cần được nhìn thấy phía sau vai trò “điểm tựa”.
Các anh có thể không khóc trước mặt vợ, nhưng vẫn sợ hãi. Có thể không nói nhiều, nhưng vẫn dõi theo, chờ đợi từng kết quả. Có thể tỏ ra bình tĩnh, nhưng trong lòng vẫn mang theo cảm giác bất lực khi không thể chịu đau thay người mình yêu.
Vỗ về người chồng không cần bắt đầu bằng những điều quá lớn. Đôi khi, chỉ cần một câu hỏi chân thành: “Hôm nay anh có ổn không?” Một cái nắm tay, một lời cảm ơn hoặc sự cho phép để cả hai cùng yếu lòng cũng có thể giúp khoảng cách giữa hai người trở nên gần hơn.
Hành trình IVF không phải là câu chuyện của một người phụ nữ cố gắng để có con và một người đàn ông đứng bên ngoài chờ đợi. Đó là hành trình của hai con người cùng hy vọng, cùng lo lắng, cùng học cách hiểu cơ thể và cảm xúc của nhau.
Tại IVF Phương Châu, ba mẹ không cần phải bước qua hành trình ấy bằng sự mạnh mẽ đơn độc. Đội ngũ chuyên môn luôn sẵn sàng lắng nghe, giải đáp và cùng hai vợ chồng xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp.
Bởi khi người vợ được chở che và người chồng cũng được vỗ về, cả hai sẽ có thêm sức mạnh để tiếp tục hành trình mong con bằng sự thấu hiểu, kiên cường và vững vàng hơn.
Thông tin trong bài mang tính chất tham khảo. Các vấn đề về sức khỏe sinh sản và tâm lý trong quá trình điều trị cần được đánh giá, tư vấn dựa trên tình trạng cụ thể của mỗi gia đình.
Hotline: 0939 123 242
Địa chỉ: Lầu 1- BVQT Phương Châu, số 300 Nguyễn Văn Cừ (nối dài), Tân An, Cần Thơ
Link đăng ký khám: https://forms.gle/QXPmj6TVqD22eJU78
Zalo: https://zalo.me/3151939064448063345
Fanpage: https://www.facebook.com/ivfphuongchau
Tiktok: https://www.tiktok.com/@ivfphuongchau/
Tổng đài BVQT Phương Châu (24/24): 1900 54 54 66
